Πόνος στο γόνατο: Σε ποιες παθήσεις οφείλεται;

Ο πόνος στο γόνατο αποτελεί ένα από τα συχνότερα μυοσκελετικά προβλήματα που επηρεάζουν ανθρώπους κάθε ηλικίας.

Συνήθως γίνεται αντιληπτός κατά τη διάρκεια μιας κίνησης, ενώ τις περισσότερες φορές μπορεί να οφείλεται σε τραυματισμούς που έχουν συμβεί στους μυς, στους τένοντες, στα νεύρα, στα οστά ή στους χόνδρους των ποδιών.

Το γόνατο είναι μία ιδιαίτερα σύνθετη άρθρωση, η οποία επιβαρύνεται καθημερινά κατά το περπάτημα, την άσκηση ή ακόμα και κατά την απλή ορθοστασία. Για τον λόγο αυτό, δεν είναι ασυνήθιστο να εμφανιστεί πόνος, δυσκαμψία ή αίσθημα αστάθειας στην περιοχή. Ωστόσο, όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή συνοδεύονται από πρήξιμο ή δυσκολία στην κίνηση, είναι σημαντικό να πραγματοποιείται ιατρική αξιολόγηση.

Ποια είναι τα συχνότερα αίτια;

Ρήξη μηνίσκου

Η ρήξη μηνίσκου (Εικ.1) είναι ίσως ο πιο συχνός τραυματισμός που μπορεί να συμβεί στο γόνατο. Μια κατηγορία ανθρώπων που είναι πιο εκτεθειμένοι σε αυτήν την πάθηση είναι οι αθλητές. Παρόλα αυτά μπορεί να συμβεί και σε ανθρώπους στην καθημερινή τους ζωής, όταν χρειαστεί να κάνουν κάποια κυρίως απότομη κάμψη με στροφή στο γόνατό τους.

Εικ 1: Ρήξη έσω μηνίσκου , εικόνα κατά την αρθροσκόπησητου ενός ασθενούς

Ρήξη Πρόσθιου Χιαστού Συνδέσμου

Άλλη μια πάθηση στην οποία είναι πιο ευάλωτοι οι αθλητές είναι η ρήξη πρόσθιου χιαστού. Ο τραυματισμός αυτός είναι πολύ σοβαρός και χρειάζεται, ιδίως σε νεαρή ηλικία χειρουργική επέμβαση για την πλήρη αποκατάσταση της λειτουργίας του γόνατος.(Εικ.2)

Εικ 2: Αριστερά αρθροσκοπική εικόνα πλήρης ρήξης προσθίου χιαστού. Δεξιά η τοποθέτηση αυτομοσχευματος (οπίσθιων μηριαίων) του ασθενούς, στη θέση της ρήξης, προκειμένου να υπάρξει πλήρης αποκατάσταση του τραυματισμού του ασθενούς.

Ρήξεις οπίσθιου χιαστού συνδέσμου

Ο οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος αποτελεί έναν από τους συνδέσμους που συγκρατούν την άρθρωση του γόνατος. Η ρήξη του οπίσθιου χιαστού επέρχεται πάντα μετά από έναν βίαιο και έντονο τραυματισμό.

Κατάγματα κνήμης

Η κνήμη είναι ένα οστό αρκετά ευάλωτο σε κατάγματα. Χρειάζεται πολλή δύναμη για να ραγίσει το οστό της κνήμης και να προκληθούν κατάγματα κνημιαίου plateau. Για τον λόγο αυτό, όταν συμβαίνει η ζημιά που προκαλείται είναι πολύ σοβαρή και συνήθως θέλει χειρουργική αποκατάσταση.

Αρθρίτιδα γόνατος

Σε αυτή την περίπτωση προκαλείται μεγάλη φθορά στον χόνδρο των αρθρώσεων. Η αρθρίτιδα γόνατος μπορεί να είναι συνέπεια κάποιου τραυματισμού αλλά εμφανίζεται κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες. (Εικ.3)

Εικ 3: Βαρεία οστεοαρθρίτιδα γονάτων άμφω αριστερά και το αποτέλεσμα των Ολικών Αρθοπλαστικών των γονάτων άμφω, μετά το χειρουργείο δεξιά

Τενοντίτιδα

Πρόκειται για τη δημιουργία φλεγμονής στους τένοντες ( επιγονατιδικοί και οπίσθιοι μηριαίοι), ιδίως μετά από αθλητικές δραστηριότητες, όπως τρέξιμο και έντονα άλματα.

Χόνδρινες βλάβες γόνατος

Οι χόνδρινες βλάβες γόνατος συμβαίνουν όταν λεπταίνει ή φθείρεται ο χόνδρος της επιγονατίδας ή των μηριαίων κονδύλων, οπότε και προκαλείται πόνος στο μπροστινό ή πλάγιο τμήμα του γονάτου, ανάλογα. Ο πόνος αυτός επιδεινώνεται κατά τη διάρκεια μιας επαναληπτικής κίνησης (π.χ. ανέβασμα ανηφόρας ή κατέβασμα μία σκάλας).

Σε νεότερα άτομα, ο πόνος συνδέεται συχνά με αθλητικές κακώσεις ή έντονη δραστηριότητα, ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες η εκφύλιση της άρθρωσης αποτελεί μία από τις πιο συχνές αιτίες. Παράλληλα, παράγοντες όπως η παχυσαρκία, η κακή στάση σώματος και η έλλειψη μυϊκής ενδυνάμωσης μπορούν να αυξήσουν την επιβάρυνση του γόνατος.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα που συνοδεύουν τον πόνο στο γόνατο διαφέρουν ανάλογα με την αιτία. Κάποιοι ασθενείς αισθάνονται ήπια ενόχληση μόνο μετά από κόπωση, ενώ άλλοι εμφανίζουν έντονο πόνο ακόμα και σε κατάσταση ηρεμίας. Είναι πολλές οι φορές που ο πόνος μπορεί να είναι περιστασιακός, δηλαδή εμφανίζεται για ένα χρονικό διάστημα και μετά εξαφανίζεται τελείως. Ωστόσο, υπάρχουν πολλές παθήσεις, άλλες σοβαρές κι άλλες πιο ήπιες, από τις οποίες μπορεί να προκαλείται ο πόνος. Σε αρκετές περιπτώσεις, ο πόνος μπορεί να οφείλεται σε έναν μικρό τραυματισμό ή σε υπερβολική καταπόνηση και να υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες.

Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι:

• Πρήξιμο στην περιοχή του γόνατος
• Δυσκαμψία και περιορισμός της κίνησης
• Αίσθημα αστάθειας
• Πόνος κατά το περπάτημα ή το ανέβασμα σκάλας
• Ερυθρότητα ή τοπική αύξηση θερμοκρασίας

Η ένταση και η διάρκεια των συμπτωμάτων αποτελούν σημαντικά στοιχεία για τη διάγνωση. Για παράδειγμα, ένας αιφνίδιος πόνος μετά από τραυματισμό μπορεί να σχετίζεται με κάκωση συνδέσμων ή μηνίσκου, ενώ ένας χρόνιος πόνος που επιδεινώνεται σταδιακά συχνά συνδέεται με εκφυλιστικές παθήσεις, όπως η οστεοαρθρίτιδα.

Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση;

Παρότι ο ήπιος πόνος στο γόνατο μπορεί να υποχωρήσει με ξεκούραση, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η εξέταση από γιατρό κρίνεται απαραίτητη.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν:

• Ο πόνος είναι έντονος ή επιμένει για αρκετές ημέρες
• Υπάρχει σημαντικό πρήξιμο
• Το γόνατο δεν μπορεί να στηρίξει το βάρος του σώματος
• Εμφανίζεται παραμόρφωση της άρθρωσης
• Υπάρχει πυρετός ή έντονη φλεγμονή
• Η κίνηση του γόνατος είναι περιορισμένη

Η έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση παίζει καθοριστικό ρόλο όχι μόνο στην ανακούφιση από τον πόνο, αλλά και στην πρόληψη πιθανών επιπλοκών. Σε πολλές περιπτώσεις, η σωστή διάγνωση και η έγκαιρη έναρξη θεραπείας μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη διατήρηση της κινητικότητας του γόνατος και στη γρήγορη επιστροφή στην καθημερινότητα.

Πόνος στο γόνατο: Διάγνωση

Η διάγνωση στα περιστατικά ασθενών με πόνο στο γόνατο ξεκινά με τη λήψη ιατρικού ιστορικού και την κλινική εξέταση. Στη συνέχεια, ο γιατρός αξιολογεί το σημείο του πόνου, την κινητικότητα της άρθρωσης, την παρουσία οιδήματος και τη σταθερότητα του γόνατος.

Σε αρκετές περιπτώσεις, απαιτούνται απεικονιστικές εξετάσεις για πιο λεπτομερή έλεγχο. Οι συνηθέστερες περιλαμβάνουν ακτινογραφίες, μαγνητική τομογραφία και υπερηχογράφημα. Επίσης, η  επιλογή της εξέτασης εξαρτάται από τα συμπτώματα και την πιθανή αιτία του προβλήματος.

Σε κάθε περίπτωση η σωστή διάγνωση είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς διάφορες παθήσεις μπορεί να προκαλούν παρόμοια συμπτώματα. Έτσι, η εξατομικευμένη αξιολόγηση συμβάλλει στην επιλογή της πιο αποτελεσματικής θεραπείας.

Πόνος στο γόνατο: Θεραπεία

Η αντιμετώπιση του πόνου στο γόνατο εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία, την ηλικία του ασθενούς, το επίπεδο δραστηριότητάς του και τη σοβαρότητα της βλάβης. Στόχος της θεραπείας είναι η ανακούφιση από τον πόνο, η αποκατάσταση της λειτουργικότητας της άρθρωσης και η βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς.

Στα αρχικά στάδια, εφαρμόζεται συνήθως συντηρητική θεραπεία. Αυτή μπορεί να περιλαμβάνει ξεκούραση, περιορισμό δραστηριοτήτων, παγοθεραπεία, αντιφλεγμονώδη φαρμακευτική αγωγή και φυσικοθεραπεία. Επιπλέον, ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι ασκήσεις ενδυνάμωσης και σταθεροποίησης, οι οποίες συμβάλλουν στη βελτίωση της στήριξης της άρθρωσης και στη μείωση των συμπτωμάτων.

Σε περίπτωση που δεν λειτουργήσουν οι παραπάνω τρόποι αντιμετώπισης, προτείνονται βιολογικές θεραπείες(βλαστοκύτταρα, PRP) στο σημείο που εκδηλώνεται ο πόνος και ανάλογα την περίπτωση και τις απαιτήσεις του ασθενούς.

Όταν η συντηρητική θεραπεία δεν προσφέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα ή όταν υπάρχει σοβαρή ανατομική βλάβη, ενδέχεται να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση. Η αρθροσκόπηση γόνατος αποτελεί μία σύγχρονη, ελάχιστα επεμβατική τεχνική, η οποία εφαρμόζεται συχνά για την αντιμετώπιση παθήσεων όπως η ρήξη χιαστών συνδέσμων, οι ρήξεις μηνίσκου, το εξάρθρημα επιγονατίδας και οι εντοπισμένες βλάβες του αρθρικού χόνδρου. Ανάλογα με το πρόβλημα και τις ανάγκες του ασθενούς, η αρθροσκοπική επέμβαση μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της σταθερότητας, της λειτουργικότητας και της κινητικότητας της άρθρωσης.

Σε περιπτώσεις για παράδειγμα πιο εκτεταμένης φθοράς, όπως η προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα ή η σημαντική καταστροφή της άρθρωσης με επηρεασμό του άξονα του κάτω άκρου, μπορεί να απαιτηθεί ολική αρθροπλαστική γόνατος.

Η επέμβαση πραγματοποιείται είτε με συμβατικές είτε με σύγχρονες ρομποτικά υποβοηθούμενες τεχνικές, οι οποίες προσφέρουν μεγαλύτερη ακρίβεια στην τοποθέτηση των εμφυτευμάτων και καλύτερη αποκατάσταση της λειτουργίας του γόνατος.

Εάν ο πόνος στο γόνατο επιμένει ή επηρεάζει την καθημερινότητά σας, είναι σημαντικό να πραγματοποιηθεί έγκαιρη αξιολόγηση από εξειδικευμένο Ορθοπαιδικό. Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Ιωάννης Τσαπακίδης διαθέτει εμπειρία στη διάγνωση και αντιμετώπιση παθήσεων και τραυματισμών του γόνατος, εφαρμόζοντας σύγχρονες συντηρητικές και χειρουργικές τεχνικές. Με εξατομικευμένη προσέγγιση και ελάχιστες επεμβατικές μεθόδους, συμβάλλει στην ανακούφιση από τον πόνο και στην ασφαλή επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες.

Επικοινωνήστε μαζί μας για περισσότερες πληροφορίες ή για να προγραμματίσετε την αξιολόγησή σας.