Οστεοσύνθεση καταγμάτων γόνατος

Η οστεοσύνθεση αποτελεί μια χειρουργική μέθοδο αντιμετώπισης καταγμάτων γόνατος που επηρεάζουν την περιοχή της άρθρωσης.

Το γόνατο συμμετέχει σχεδόν σε κάθε κίνηση της καθημερινότητας. Για τον λόγο αυτό, ένα κάταγμα στην περιοχή μπορεί να περιορίσει σημαντικά την κινητικότητα και να δυσκολέψει ακόμη και απλές δραστηριότητες.

Δεν απαιτεί κάθε κάταγμα χειρουργική επέμβαση. Όταν όμως τα οστικά τμήματα έχουν μετατοπιστεί ή έχει διαταραχθεί η επιφάνεια της άρθρωσης, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αποκατάσταση. Στόχος είναι να επανέλθουν τα οστά όσο το δυνατόν πιο κοντά στη φυσιολογική τους θέση και να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για την επούλωση και τη λειτουργική αποκατάσταση του γόνατος.

Ποια κατάγματα μπορεί να επηρεάσουν το γόνατο;

Το γόνατο σχηματίζεται από το μηριαίο οστό, την κνήμη και την επιγονατίδα.

Συχνότερα κατάγματα γόνατος είναι:

• Κατάγματα του κάτω άκρου του μηριαίου, τα οποία εντοπίζονται ακριβώς πάνω από την άρθρωση του γόνατος.
• Κατάγματα του κνημιαίου, δηλαδή της άνω επιφάνειας της κνήμης που συμμετέχει στην άρθρωση.
• Κατάγματα της επιγονατίδας, τα οποία μπορεί να επηρεάσουν τη φυσιολογική έκταση του γόνατος.
• Σύνθετα ή συντριπτικά κατάγματα, στα οποία το οστό έχει χωριστεί σε περισσότερα τμήματα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις ασθενών, τα κατάγματα προκύπτουν μετά από τροχαίο ατύχημα, πτώση από ύψος ή αθλητικό τραυματισμό. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, ιδιαίτερα όταν υπάρχει μειωμένη οστική πυκνότητα, ακόμη και μια απλή πτώση μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό.

Πότε χρειάζεται οστεοσύνθεση;

Η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής αντιμετώπισης ενός κατάγματος εξαρτάται από τη θέση του, τον βαθμό μετατόπισης των οστικών τμημάτων και το κατά πόσο έχει επηρεαστεί η αρθρική επιφάνεια.

Αναλυτικότερα, ένα σταθερό κάταγμα χωρίς σημαντική παρεκτόπιση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις, να αντιμετωπιστεί συντηρητικά, ιδίως  όταν υπάρχουν πολλές συνυπάρχουσες παθήσεις  που επιβαρύνουν τον οργανισμό (Σωματικό βάρος, ηλικία, βαρείες καρδιολογικές παθήσεις, σακχαρώδης διαβήτης  κ.α) . Αντίθετα, όταν τα οστικά τμήματα έχουν χάσει τη φυσιολογική τους θέση, το κάταγμα είναι ασταθές ή επεκτείνεται μέσα στην άρθρωση, η οστεοσύνθεση μπορεί να αποτελέσει την καταλληλότερη επιλογή.

Επίσης, σημαντικό ρόλο παίζουν η ηλικία, η ποιότητα των οστών, πιθανές συνοδές κακώσεις και η γενικότερη κατάσταση της υγείας του ασθενούς.

Πώς γίνεται η οστεοσύνθεση καταγμάτων γόνατος;

Κατά την επέμβαση της οστεοσύνθεσης, ο χειρουργός επαναφέρει τα τμήματα του οστού στη σωστή ανατομική θέση και τα σταθεροποιεί με ειδικά υλικά. Ανάλογα με το είδος του κατάγματος, μπορεί να χρησιμοποιηθούν πλάκες, βίδες ή άλλες τεχνικές σταθεροποίησης.Εικ.1,2

Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία έχει η αποκατάσταση της αρθρικής επιφάνειας όταν το κάταγμα επεκτείνεται μέσα στο γόνατο. Ακόμη και μικρές μεταβολές στη φυσιολογική γεωμετρία της άρθρωσης μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται το βάρος κατά την κίνηση.

Η επιλογή της χειρουργικής τεχνικής εξαρτάται από τη μορφή του κατάγματος και την ποιότητα του οστού. Παράλληλα, λαμβάνεται υπόψη η κατάσταση των γύρω μαλακών μορίων, καθώς ένας σοβαρός τραυματισμός μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο το οστό αλλά και τους συνδέσμους, τους μηνίσκους ή άλλες δομές της άρθρωσης.

Πώς γίνεται η διάγνωση πριν από την οστεοσύνθεση;

Η διάγνωση ξεκινά με τη λήψη του ιστορικού και την κλινική εξέταση. Ο ιατρός αξιολογεί τον πόνο, το οίδημα, την παραμόρφωση, την κινητικότητα του γόνατος και τη νευραγγειακή κατάσταση του άκρου. Στη συνέχεια, ακολουθεί ο απαραίτητος απεικονιστικός έλεγχος ο οποίος θα συμπληρώσει τη διάγνωση και θα βοηθήσει στον προεγχειρητικό σχεδιασμό.

Ο απεικονιστικός έλεγχος περιλαμβάνει:

• Ακτινογραφίες, οι οποίες δίνουν τις πρώτες πληροφορίες για τη θέση και τη μορφή του κατάγματος.
• Αξονική τομογραφία, ιδιαίτερα όταν το κάταγμα είναι σύνθετο ή επεκτείνεται στην αρθρική επιφάνεια.
• Μαγνητική τομογραφία, σε επιλεγμένες περιπτώσεις όπου χρειάζεται λεπτομερέστερη αξιολόγηση συνοδών κακώσεων των μαλακών μορίων.

Η ακριβής απεικόνιση επιτρέπει στον ορθοπεδικό να κατανοήσει καλύτερα τη μορφολογία του κατάγματος και να σχεδιάσει την κατάλληλη χειρουργική προσέγγιση.

Τι συμβαίνει μετά την επέμβαση;

Η ολοκλήρωση της οστεοσύνθεσης αποτελεί την αρχή της διαδικασίας αποκατάστασης. Τις πρώτες ημέρες, δίνεται έμφαση στην αντιμετώπιση του πόνου και του οιδήματος και στην ασφαλή κινητοποίηση του ασθενούς.

Η επιστροφή στη βάδιση γίνεται σταδιακά, σύμφωνα με την πορεία της επούλωσης και τις οδηγίες του ορθοπεδικού. Το πότε και σε ποιο βαθμό μπορεί ο ασθενής να πατήσει το πόδι εξαρτάται από το είδος του κατάγματος, τη σταθερότητα που έχει επιτευχθεί με την οστεοσύνθεση και τη συνολική εξέλιξη της αποκατάστασης. Σε αρκετές περιπτώσεις, τις πρώτες εβδομάδες ο ασθενής μπορεί να χρειαστεί να χρησιμοποιεί πατερίτσες και να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός κατά τη βάδιση, πιθανόν να φοράει και κάποιο ορθοπεδικό κηδεμόνα, σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες του ορθοπεδικού

Παράλληλα, πραγματοποιούνται τακτικοί επανέλεγχοι και απεικονιστικές εξετάσεις, ώστε να παρακολουθείται η επούλωση του κατάγματος. Καθώς η κατάσταση βελτιώνεται, ο ασθενής μπορεί να επιστρέφει σταδιακά στις καθημερινές του δραστηριότητες. Ο χρόνος που απαιτείται για την αποκατάσταση δεν είναι ίδιος για όλους και εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του τραυματισμού και την πορεία κάθε ασθενούς.

Ο ρόλος της φυσικοθεραπείας στην αποκατάσταση

Η φυσικοθεραπεία αποτελεί σημαντικό μέρος της αποκατάστασης μετά από οστεοσύνθεση καταγμάτων γόνατος. Ο λόγος είναι ότι η παρατεταμένη ακινησία μπορεί να οδηγήσει σε δυσκαμψία και μυϊκή αδυναμία, ιδιαίτερα στον τετρακέφαλο.

Το πρόγραμμα αποκατάστασης επικεντρώνεται σταδιακά στην κινητικότητα της άρθρωσης, στην ενδυνάμωση των μυών και στην επανεκπαίδευση της βάδισης. Η ένταση και η διάρκεια των ασκήσεων προσαρμόζονται στο κάθε περιστατικό.

Τέλος, η συνεργασία μεταξύ ορθοπεδικού, φυσικοθεραπευτή και ασθενούς είναι σημαντική, καθώς η επιτυχία της θεραπείας δεν εξαρτάται μόνο από τη σταθεροποίηση του κατάγματος. Εξίσου σημαντικό είναι ο ασθενής να μπορέσει σταδιακά να κινηθεί ξανά με άνεση και να επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Για την αξιολόγηση ενός κατάγματος και την κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση, επικοινωνήστε με τον Ορθοπεδικό Δρ. Ιωάννη Τσαπακίδη, με μετεκπαίδευση στην Τραυματολογία και εμπειρία στην αντιμετώπιση ορθοπεδικών τραυματισμών.

Προγραμματίστε το ραντεβού σας για εξατομικευμένη ορθοπεδική αξιολόγηση.